Een begijn uit de familie Vossius
Anonieme schilder – 1722, Olie op doek (Kunstcollectie van de provincie Limburg)
De familie Vuskens of Vossius is een vooraanstaande Hasseltse familie. Heel wat vrouwen uit die familie zijn hier begijn. Je ziet een jonge vrouw met haar gebedenboek. Wat zou er door haar heen gaan?
Ik, een begijn in Hasselt
Arme vrouwen of rijke dames, jonge meisjes of oude weduwes: ze mogen allemaal begijn worden. Maar er zijn voorwaarden. Een begijn moet vroom en kuis zijn. Tijdens haar eerste jaar op het hof leert de novice zich gedragen als begijn. Wie intreedt, betaalt een bijdrage. De meeste Hasseltse begijnen komen uit een rijke familie. Zoals de jonge vrouw op het schilderij in deze ruimte. Zij is een van de vrouwen uit de familie Vossius die hier op jonge leeftijd intreden. Maar er leven ook armere vrouwen op het hof, zij werken voor de kost. Het geloof brengt hen samen. Maar ze hebben soms ook hun eigen redenen om voor dit bestaan te kiezen. Een leven als begijn biedt meer zelfstandigheid dan trouwen of in het klooster treden. Anders dan kloosterzusters mogen begijnen namelijk hun eigen bezit behouden, af en toe het hof verlaten, en zelfs weer uittreden.
Habijt met Kap van Begijn Vossius
Céline Lambrechts - 2026, Handgesponnen wol, handgeweven linnen.
Dit habijt met kap is geïnspireerd op de traditionele kleding van een 18de-eeuwse Hasseltse begijn. Als uitgangspunt diende het habijt van de jonge begijn Vossius op het schilderij in deze ruimte. Er werden uitsluitend natuurlijke en lokale materialen gebruikt: wol van inheemse schapen en linnen uit vlas. Die materialen hebben een sterke connectie met onze textielgeschiedenis en werden ook door begijnen verwerkt tot gebruikstextiel. Wol- en vlasbewerking vormde voor tal van begijnen de basis van hun economische zelfstandigheid. Céline Lambrechts paste historische ambachten opnieuw toe: de wol werd handgesponnen en het textiel handgeweven op een weefgetouw. Het habijt werd nadien gevold, een traditionele techniek uit de lakennijverheid waarbij het wollen weefsel wordt vervilt tot een dichte en stevige lakenstof.
Céline Lambrechts (1997, Lier) is textielontwerpster gevestigd in Lier, met een achtergrond in interieurontwerp. Ze specialiseert zich in handgeweven (interieur) textiel, gemaakt van lokale wol.
Ritual
Ingel Vaikla - 2026, Color HD video, no sound, 1’35”, loop
De stille scène legt een teder moment van zorg vast: een jonge begijn wordt voorzichtig aangekleed door een ouder lid van de gemeenschap. De intieme uitwisseling ontvouwt zich via een gedeeld ritueel, waarbij het tastbare habijt van de begijn – gemaakt door textielkunstenaar Céline Lambrechts – centraal staat.
Ingel Vaikla (1992, Tallinn) is een in Brussel gevestigde audiovisuele kunstenaar die werkt met video, 16mm-film en gevonden beeldmateriaal (found footage). Een centraal thema in haar artistieke praktijk is de representatie van plaats in relatie tot gemeenschappen. Ze zoekt naar een beeldtaal die de existentiële, conceptuele en ideologische kwaliteiten van een plek kan overbrengen.
Schotel
François Morren – 1623, Zilver (Collectie Het Stadsmus)
Zie je het wapenschild van de familie Vuskens? Voor Margareta Vuskens is haar intrede in het Hasseltse begijnhof een bijzonder moment. Tijdens haar professie krijgt ze een gewijde doek en een professiekroontje. Dat kroontje werd op een schotel – misschien wel deze – de kerk binnengedragen. Op de achterkant staat: MARG. VUSKENS BEG. ECLI(SI)AE BEGINAGIJ IN HASSELT DEDIT A° 1623. Op de voorkant onder het wapenschild staat daarnaast de lijfspreuk van Vossius tussen het jaar: ANNO CAVTE 1623.